Toegankelijkheid

EEN CONSTATERING

Img

Sanitaire stop

Sinds drie jaar heb ik achteruitgang, maar dat ik pas echt het label gehandicapt heb toegelaten, is een jaar geleden toen beiden handen niets meer konden met het oog op grijpbewegingen. Als je beperkt raakt, zeker ten aanzien van een sanitaire stop, kom je er pas achter waar het in Nederland nog beter geregeld kan worden. Stap 1 is uiteraard zelf zittend gaan plassen. Maar verder is het aanbod van gehandicaptentoiletten nog veel te mager. Het Nederlands Instituut voor Rolstoeltoegankelijkheid (NIRT) onderzocht dit item 6 jaar geleden in Nederland. Er waren vergeleken met andere landen te weinig mindervalidentoiletten , en die er wél waren (175 onderzocht) waren slechts 3% volledig geschikt en 30% redelijk geschikt. De rest nogal ontoegankelijk (sleutel halen bij een balie waar je bijna niet kunt komen met een rolstoel) of onbruikbaar! Vooral in winkels en de horeca is er veel te verbeteren; in Italië krijg je bijvoorbeeld pas een restaurantvergunning als het ook een mindervalidentoilet heeft. In Nederland kreeg sommige horeca een vergunning waar een mindervalidetoilet in opgenomen was, maar later niet in de praktijk gerealiseerd werd. Volgens iemand die ik online sprak is het zeker nog slecht gesteld met de sanitaire voorzieningen voor gehandicapten. Hij toetst regelmatig gebouwen, winkels en horeca op toegankelijkheid, en de toiletten scoren over het algemeen zeer slecht. De toiletalliantie maakt zich hier druk om en voert regelmatig acties om aandacht te vragen voor het toilet probleem. Maar echte resultaten lijken uit te blijven, en meer media-aandacht is mijn inziens aan te bevelen, denkend aan televisieprogramma’s zoals Kassa . Invaliden mensen hebben als consument bij lange na niet dezelfde mogelijkheden als de gezonde consumenten. Misschien moeten wij op het binnenhof eens de toiletten bezetten, en kijken hoeveel de debatten door knijpende sluitspieren en volle blazen worden ingekort? Gein natuurlijk, maar wel lekker om in een recalcitrante bui over te fantaseren.

Topic Myocafé

Ik startte een topic op het forum van Spierziekte Nederland (Myocafé) over de gehandicaptentoiletten en de reacties vond ik nogal schrijnend. In de reacties vernam ik dat iemand zelf maar een wc-bril-verhoger meenam, omdat veel toiletten te laag zijn. Ook werd vermeld dat iemand vaak bij het Gemeentehuis naar het invalidetoilet gaat, ook als statement, omdat er in de stad bijna niks te vinden is. Weer iemand gaf aan vaste bosjes en zijwegen te hebben voor dit probleem, om toch maar ergens een sanitaire stop te kunnen maken. Bijzonder vreemd allemaal voor een welvarend land als Nederland? Maar welvaart zegt natuurlijk niets over civilisatie, of de sociale status. Op VN-niveau , voor de rechten van de mens, is door de meeste landen in Europa een geciviliseerd en sociaal recht geratificeerd, betreffende het recht op dezelfde vrijheden voor mindervaliden . In het begin niet door Nederland, en later wel per 1 januari 2017. Met een ratificatie kan de aanwezigheid van een mindervalidentoilet afgedwongen worden door de mindervaliden. In de praktijk blijft het echter onvoldoende geregeld. Nu ben ik nog niet rolstoelafhankelijk, maar prefereer toch een invalidentoilettoilet, zodat mijn partner in de toiletruimte eventueel met de kleding kan helpen, en niet openlijk erbuiten. Maar ik heb ook de extra ruimte nodig omdat het aankleden nogal fysiek breed gebeurt als ik het zelf moet doen. Het vraagt grote elleboog-zwaaien naar buiten toe, in een soort van limbodans, om een broek dansend, draaiend en huppelend naar de taille te krijgen. Gelijk een beetje fitness, dus je hoort mij niet klagen.

Hoezo probleem?

Er was een keer een psychologische test van twee uur in het ziekenhuis Sittard Geleen (Zuyderland) en ik zat wat moeilijk in het vervoer. Het kwam uiteindelijk wel goed, maar vooraf dacht ik door het openbaar vervoer zeker vier uur van huis te zijn. Ik belde de revalidatieafdeling en kreeg de psycholoog aan de lijn, waar ik aan vroeg :”mocht het nu zijn dat ik naar het toilet moet, is er dan ook hulp voor mij daarbij? Ik ben namelijk alleen”. In principe was die zorg er niet liet ze blijken?! Maar met de assistente viel wel eventueel iets te regelen. Later , in gesprek met een andere psycholoog over de frequentie van het aantal consulten wat hij voor ogen had, was het ook door hem erg makkelijk gezegd dat toegankelijkheid geen probleem is; bussen, trein, taxi’s….. alles reed toch gewoon. Hoezo probleem? Makkie toch?! Dan weet je direct dat je met iemand van doen hebt, die te weinig kennis, of erger , te weinig inleving, inzake de problemen van een mindervalide cliënt heeft. Dan ben ik zo klaar mee, en de consulten zijn allemaal geschrapt. Makkie toch?!

Mentale belasting

Hoe dan ook, de aandacht naar de wereld om je heen veranderd drastisch als je minder zelfredzaam wordt. Je bent ook mentaal veel meer bezig met de ondergrond in verband met valgevaar. Eet je buitenhuis een hap, maak ik een keuze om in een onopvallend hoekje te zitten. Ik eet immers met hulpstukjes; klittenband waar bestek doorheen steekt. Dat anderen dit hun aandacht vangt is ze direct vergeven, omdat het nu eenmaal menselijk gedrag is. Maar ik wil niet te veel bekeken worden. Zelfs met winkelkarren hou ik rekening met de route, omdat er de kracht niet meer is om het ding te besturen zoals anderen het doen. Een geheel nieuwe wereld opent zich, wat voorheen ook wel bestond, maar niet relevant voor het functioneren was. Het kreeg gewoonweg niet de aandacht. Door deze extra aanslag op het mentale vlak kun je ook doodmoe van een dagje uit worden, en snel overprikkeld geraken. Ja, wat de toegankelijkheid betreft is het echt een andere wereld geworden en het zal alleen maar meer aandacht gaan opeisen. Zeker als een rolstoel onderdeel van het leven gaat uitmaken. Maar ik vermoed dat dat nog een jaartje gaat duren, rond december 2021.

Corona

De lockdowns die beperkend inhakte op ons vrije Nederlanders, zeker met het oog op toegankelijkheid, heeft iedereen kunnen laten proeven hoe het voor invaliden moet zijn om niet volledig met de maatschappij mee te kunnen draaien. Het verschil is dat de invaliden altijd in de lockdown van de beperking vertoeven, met als uitwerking dat de corona-lockdowns bijna niet opvielen. Ik heb hier nooit mee geschermd, niet ontvankelijk voor de inferieure emotie van leedvermaak. Nooit heb ik geuit: “nou, dan weet je hoe het is”. Zoiets klinkt bijna alsof je de medemens het uit jaloezie zou gunnen. Het is voor mij in ieder geval niks nieuws meer dat de toegankelijkheid moerassig is geworden. Ik kan niet meer overal naar toe gaan waar ik even lekker zin in heb. Daarbij afhankelijk zijnde van anderen. Corona minimaliseert de kans op contacten, maar dat valt mij niet echt op, want daar is mijn aandoening veel beter in. Sportscholen dicht? Bijzonder vervelend, maar voor mij een eeuwig slot op die deur. En hang je door de lockdowns elkaar thuis te lang op de lip, spanningen tot gevolg? Ja, mij totaal niet onbekend en reden te meer om naar de dagopvang te gaan op mijn vrouw haar vrije dag. Bang voor de toekomst, vol onzekerheden? Mij niet onbekend. Maar troost je, corona gaat ooit over.