IVA en afgekeurd

Img

Capitulatie

Wat het werk betreft, viel de mentale zelfredzaamheid al vanaf het begin zwaar tegen, waarbij vooral de ontbrekende concentratie mij niet veel goeds deed. Normaal was ik van het type 'meewerkend manager’, en hield ervan om alle voorkomende werkzaamheden op het tankstation te verrichten. Uiteraard was het juist dit fysiek facet, waar het eerste in gesneden moest worden. Getraind en krachtig als ik altijd was, door krachtsport & bodybuilding, was voorheen mij nooit een klus te zwaar, en daar genoot echt ik van. Dat bezuinigen op fysiek werk was al redelijk ontmoedigend, maar met twintig uur per week was het lange tijd goed genoeg te doen om het administratief nog te kunnen bol werken. Maar met tien uur per week, vanaf december 2018, was het niet meer bij te houden, en de bedrijfsarts stuurde het voorzichtig aan op het laten afkeuren. Er kan echt gesproken worden over capituleren, overgave en een tandenknarsend toegeven. Maar goed; verloren maar niet verslagen. Op de hele molen van afkeuren had ik de pijlen gericht in april, mei en juni 2019. We zochten een andere manager, vonden er een, en vanaf juni kon ik eigenlijk niet meer. Ik kon het ook niet echt aanzien, hoe een ander mijn zo geliefde werk ging doen. Alsof je met een grote honger alleen mag toezien hoe iemand je lievelingsgerecht verorberd.

Financiën

Ondertussen naar de verzekeringsarts, die al uitstekend was ingelicht door de bedrijfsarts. Als je een progressieve spierziekte hebt, kom je amper bureaucratie tegen zo lijkt het, wat een soepel verloop naar afkeuren voor mij mogelijk maakte. Na het gesprek met die verzekeringsarts UWV ontvang je later de sociaal-medische beoordeling, waar voor mij gold dat ik voor mijn en ander werk arbeidsongeschikt ben en herstel uitgesloten is vanwege de chronische progressieve aard van de aandoeningen. Dan krijg je IVA zonder RI- (re-integratie) verplichtingen. Met IVA kopieer je in ieder geval financieel alles met dat wat je had bij je laatste werkgever, resterend 75% van het laatst verdiende salaris. Hierdoor ook vakantiegeld en pensioenopbouw. Een uitbetaling van een arbeidsongeschiktheidsverzekering wordt niet met IVA verrekend, zo ook niet een ontslagtransitie. De werkgever betaalde in het tweede jaar nog maar tachtig procent uit, en later zeventig procent. Dat werd dan wel verrekend met de IVA, waardoor het bedrijf mij al snel niks meer schuldig was, eindigend uiteindelijk in januari 2021 met een ontslagtransitie. Gelukkig had ik ooit in 2004 een arbeidsongeschiktheidsverzekering afgesloten wat in principe het maandelijks bedrag goed compenseert tot 2024. Mijn vrouw had ondertussen door een meer dan welverdiende promotie ook een bijzonder goed inkomen, en hier toch echt een geluk bij een ongeluk, dat we door dit alles niet in financiële nood kwamen. Hoe vaak verneem je niet van die schrijnende verhalen, vooral via de media, dat ernstig zieke mensen moeten verhuizen door geldnood?! Nee, wat dat betreft hadden we onze zaakjes heel goed op orde.

Ter informatie

Er bestaat ook een WIA uitkering, maar de IVA is gunstiger dan WIA. Bij WIA betreft het 70% van het laatstverdiende salaris en is er wel een sollicitatie plicht met mogelijk herkeuringen in de toekomst. Vaak wordt er gekeken welke beroepen je aangepast zou kunnen uitvoeren, gevolgd door het uitpluizen van vacatures. Zijn die niet voldoende aan de orde, minder dan drie, wordt men 80 tot 100% afgekeurd. Zijn er wel vacatures, dan bestaat er een heel rekenmodel om alles te verrekenen. In dit geschetst scenario is het duidelijk dat mij veel rompslomp bespaard is gebleven omdat IVA simpelere voorwaarden heeft. Gelukkig geld wel dat men ten alle tijden bij de gemeente terecht kan om een aanvullende bijstandsuitkering aan te vragen, mocht je onverhoopt onder het bijstandsniveau komen. In veel gevallen is steun van vakbond of rechtsbijstand dus geen overbodige luxe. Belastingtechnisch wordt er minder ingehouden als je bruto er op achteruit gaat. Een traject van WIA zou voor mij in ieder geval iets zijn geweest welke ik niet alleen was ingestapt, te denken aan bijvoorbeeld de vakbond. Vooral belangrijk lijkt het mij om niet bij de instanties en artsen te optimistisch over te komen wat je in het dagelijkse leven nog kunt verrichten, maar vooral de nadruk leggen op wat je niet kunt, opdat je het niet in de hand helpt dat de arbeidsgeschiktheid te hoog wordt ingeschat. Omdat in het hele traject men met mensen te maken krijgt die individueel moeten beoordelen, is het zo dat door deze autonomie men geluk of botweg pech kan hebben met personages. Zoals ik het heb beleefd is dus geen garantie dat het altijd zo menselijk verloopt.

Ten minste houdbaar tot....

Soepel of niet, het was emotioneel moeilijk. Uiteindelijk heb ik het leren accepteren, beetje bij beetje, maar het was moeilijker dan gedacht. Met een aaneengesloten werkverleden van 34 jaar was aan het fenomeen (mede-) 'kostwinnaar' een groot etiket blijven kleven van nuttigheid. Zonder werk ging ik snel op zoek naar het nieuwe nut in het leven. Kortom, zingeving. Uiteindelijk werd dit deels gevonden in vrijwilligerswerk. Maar een vacuüm in het leven bleef altijd voelbaar. Het was voor mij nooit 'lang leven de vrijheid', omdat een groot deel van de vrijheid besloten lag in juist het werken. Als je werk verricht wat je graag doet, is het vrijheid. Doe je iets met tegenzin, ja dan raakt het gevoelsmatig misschien soms de randen van dwangarbeid. Ik keek nooit echt nooit naar de poen, maar naar banen die mij goed doen. De aflopende sticker 'tenminste houdbaar tot' liet mij ergens toch voelen als een wegwerpaansteker. Maar die wegwerpaansteker is maar een tijdelijk gevoel, en een vlammetje op een lager pitje blijft als een eeuwige vlam branden, omwille de jacht naar voldoening, zingeving en waardering. Afkeuren is tenslotte geen keuringsdienst van waarde, wat zegt dat jij als product van de medemens en maatschappij een waardevermindering hebt ondergaan. Ik kan als afgekeurde mogelijk meer voor de medemens gaan betekenen als ooit van tevoren. Denk aan het delen van kennis en ervaringen via het platform van Spierziekte Nederland, of misschien ooit een webpagina (blog) of boek. Het verschil met een werkvloer is dat ik als afgekeurde vrijwillige zelfstandige ondernemer diensten kan verlenen in eigen tempo, in de eigen tijd en binnen de mogelijkheden van mijn energiehuishouding. Deze onbekende schaduw-arbeidsmarkt doet in maatschappelijk opzicht niks af van de reguliere arbeidsmarkt. Voor die laatste ben ik afgekeurd. Niet voor die eerste. Het scheurde allemaal natuurlijk mijn hart en kerfde mijn ziel, daar niet om, maar vergeet niet dat er altijd nieuwe bouwstenen op het nieuwe pad te vinden zijn, stukjes van waarde, die je helpen je waardig opnieuw uit te vinden. De sleutel tot hernieuwd geluk is besloten in die veerkrachtigheid.