De sterkste schakel

05-08-2021

Img

Luchtkastelen van bezit

Eigenlijk is alles in het leven verankerd met elkaar, zoals de schakels van een ketting, waarvan de zwakste schakel bepalend is voor wat de mogelijkheden zijn om het leven te beleven. Het bezitten van financiële en materiele middelen bieden een sterke schakel, opdat men naar behoeften kan consumeren, op vakantie kan gaan, een dagje uit kan beleven en ik weet niet hoeveel abonnementen ter vertier kan afsluiten. En toch is geld, hoe handig dan ook, niet de bron van levensgeluk. Geluk zit het ‘m in de gezondheid. Ondanks het hebben van een vermogen, is het onvermogen door ziekte iets wat het luchtkasteel van ‘bezit’ laat verdampen in een nietszeggende damp. Materieel en financieel bezit is niet meer dan een cultureel besloten verbond, een vriendschap en verslaving, tussen de mens en de dingen. Ik leef nu met nieuwe waardevolle bezittingen, te denken aan al de hulpstukken en de WMO aanpassingen in huis. Het spoel-föhn toilet is zelfs een ding wat mij oprecht gelukkig maakt. Het staat allemaal voor de optimalisering van kwaliteit van leven en het verhogen van de zelfredzaamheid. Componenten van geluk die niet vanzelfsprekend overal in de wereld worden verstrekt.

Voorbij de voordeur

Deze bezittingen zijn alleen thuis sterke schakels, en verzwakken onherroepelijk als ik de deur verlaat. Voorbij die voordeur manifesteert de samenleving van de snelle meedogenloze maatschappij, die je confronteert met diens sterke schakels, zoals werkverkeer, mensen die wel tassen kunnen dragen, sneller lopen en bijvoorbeeld mensen die op een terrasje niet uit rietjes drinken en het gebak zonder bestek-hulpmiddelen verorberen. Op zo een terras voel ik mij trouwens echt de zwakste schakel, en begrijp het bekeken worden wel, maar verafschuw het gelijk. Onlangs moest een serveerster nog met een dom lachje mijn vraag voor een langere ijslepel garneren. Tijdens het serveren kreeg ik nog een kleintje welke ik niet in het hulpmiddel kwijt kan. Dus ik vroeg het weer, en weer een dom smaadvol lachje van die trien. Uiteindelijk gaf ze mij de lange lepel, en haar ogen en mond stonden opeens enkele seconden van schrik wijd open, omdat ik de lepel tussen mijn twee handen onhandig in ontvangst nam, lijkend op hoe een zeehond een bal tussen de vinnen klemt. Normaal kiezen wij een plekje uit het zicht, maar die was niet vrij, en in het volle vizier van al de terrasgangers als zijnde die sterke schakels, eet je dan maar je ijsje omslachtig gehandicapt op, met prikkende ogen in je rug.

Ringen des verbond

Een relatie, of huwelijk, is een verbond wat tussen twee mensen wordt gesloten, met als sterk symbool de twee ringen. Ik zie ze ook als twee schakels, in het beste geval beiden even sterk. Op dat terras merkten wij ook, in eerste instantie onafhankelijk van elkaar, hoe heimweevol het kan zijn om gezonde stelletjes te zien lopen, in prima gestaagde looppas waarbij beiden de tassen vol jachttrofeeën dragen. Die schakeling is uiteraard ook ver verzwakt, gedegradeerd tot een zoete herinnering, die je zeker moet koesteren, maar logischerwijs ook heimwee oplevert. En zij hoeft al die extra aandacht ook niet, dit niet alleen voor mijzelf, maar ook voor haar is het niet altijd gemakkelijk te beseffen dat haar man gehandicapt is. En met terrasjes, feestjes en etentjes wordt dat gewoonweg onder een vergrootglas gelegd. In moeilijke maar toch bevredigende gesprekken hebben wij uiteindelijk ook geaccepteerd dat ieder deels diens eigen schakels gaat opzoeken, daar waar de zwakste schakels ons individueel leven te veel beperkt. Ik kan niet meer samen sporten, en een avondje stappen is met mijn prikkelgevoeligheid snel te veel om uren vol te houden. En daar splitsen onze wegen zich langzaam maar zeker dan ook, in toenemende mate, nog vertoevend in een soort van onderzoeksfase. Aftasten zeg maar, alles binnen een subtiele marge, hopend dat onze trouwringen als schakels niet van elkaar losgerukt worden.

Dagopvang

Wat het splitsen van elkanders wegen betreft, ben ik de laatste weken druk in de weer geweest om de dagopvang weer op te starten die ik in de zomer van 2019 beëindigde. De keuze is weer gevallen op SGL in Weert, omdat deze in mijn leefgebied het beste bij het ziektebeeld past. Het is met de doelgroep; ‘mensen met niet aangeboren hersenletsel’ misschien niet helemaal een passende schakel, maar toch, als ik mij er nu bevind zoals laatst met de intake, heb ik het gevoel een waardige sterke schakel te zijn tussen deze mensen die toch maar de ‘beperkingen’ grotendeels met elkaar delen. Het besluit om er weer voor te gaan is in eerste instantie genomen om mijn vrouw op vrijdag een eigen dag te gunnen. Maar ook een persoonlijke behoefte was de laatste tijd nogal aanwezig om een dagopvang te zoeken. Ergens vreemd, omdat ik ooit nogal blij was na zes weken hun deur fluitend achter mijn rug dicht te gooien? Daar ontstond de metafoor ‘schakel’ door, waarbij ik opeens besefte dat ik wist er te vertoeven onder gelijkgestemden, waartussen ik mij niet de zwakste schakel zou voelen. En omdat niemand zich daar een zwakke schakel voelt, bestaat deze bij de dagopvang ook niet; iedereen is gelijk. Dagopvang wordt zo krachtopvang. Twee jaar geleden was ik gewoonweg nog te veel een vreemde eend in de bijt door een te goed fysiek gestel, en ervoer ik mij juist door het gevoel dat ik er niet thuishoorde, de zwakste in die kring. Zo relatief kan de zwakste schakel zijn. Via de gemeente moest de aanvraag helemaal opnieuw, van voren af aan, want ondertussen had ik ook een andere diagnose dan twee jaar geleden. De consulente was bijzonder behulpzaam en vanaf gisteren 3 augustus kreeg ik de goedkeuring per mail binnen.

Krachtige schakels

Als het meezit, rijgt een mens zelf het leven zoveel als mogelijk als een ketting aan elkaar. Onze vrije wil en creatieve vermogens kunnen wij inzetten om te kijken waar wij ons sterk in kunnen maken. Door beperkingen van een ziekte openbaren zich vanzelf nog nooit goed ontgonnen talenten, die ons in de ‘nieuwe’ wereld sterke schakels kunnen verschaffen. Het is dus zeker niet zo dat ik verzwakte levensomstandigheden passief tolereer, en ik roei met de riemen die ik heb, waarbij het vrijwilligerswerk voor Spierziekte Nederland mij het gevoel heeft gegeven een krachtige schakel te mogen zijn. Dat geldt ook voor het vervaardigen van de nieuwsbrief voor mijn vrouw haar werk. En innerlijk bestonden de componenten van mijn geest voorafgaand mijn spierziekte uit minder sterke schakels dan nu het geval is. Innerlijke groei dus. Het échte bezit der dingen zit in jezelf besloten. Bezit je dit inzicht, dan heerst de sterkste schakel in potentie in heel je wezen. Dan wordt of blijf je architect van het eigen leven. En dan transformeren beperkingen tot manifestaties van mogelijkheden.