Mijn vrouw

20-06-2021

Img

De ochtendstond

De wekker gaat, het is nog heel vroeg in de ochtend, en als ze ontwaakt is ze vaak de haan van onze achterburen voor om aan de dag te beginnen. Naar mijn weten zonder gekakel. Meestal is de helpende roep van de wekker niet eens nodig. Zoals de zon in het ochtendgloren langzaam in toenemende kracht diens stralen laat regenen, zo vergelijkbaar langzaam in opkomst is mijn bewustzijn als ik ontwaak. Een avondmens dus. Haar opkomst daarentegen zou lijken alsof de zon het ochtendgloren direct overslaat, en als uit het niets hoog in het zuiden volop glanzende stralen op de wereld van alledag laat neerdalen. Een ochtendmens dus, in al haar glorie. Er is veel te doen, zoals steevast opruimen wat er nog op te ruimen is, waaronder de vaatwasser leegruimen een vast item is. Tip top moet ze zijn, altijd tot in de puntjes verzorgd, de moeilijke haardos vakkundig dwingend tot de aanname van een mooi kapsel, make-up, afgemaakt met altijd weer mooie elegante kleding.

Alles klaarzetten

Klaar om naar het werk te gaan? Nee, nog niet. Het middageten voor mij en onze hondjes wordt klaar gemaakt en met folie afgedekt, als lopend buffet op het aanrecht gepresenteerd. Wat onder de folie zit verschilt uiteraard met wat ik en de honden eten. Het koffie-bonen-apparaat wordt optimaal van water en bonen voorzien, schoongemaakt, opdat mij alleen nog twee knopjes resteren om in te drukken wanneer mijn ochtendverslaving verzuchtend naar dit zwarte levenselixer snakt. De handige koffiemok voor mijn onhandige handen, staat met twee zoetjes en een lepeltje erin geduldig op mij te wachten. In een grappige rij liggen zoetjes klaar, die alleen nog maar met een vochtig gemaakte vinger opgedrukt hoeven te worden voor de nog komende bakken leut. Ze klikt een sigaret, soms meer dan 1, die in de serre naast de asbak ligt te wachten op mijn helaas gretige longen. Nu klaar voor haar werk dan? Het is immers al kwart over zeven en ze is al bijna anderhalf uur het Duracell-konijn geweest?! Nee, vaak zijn er nog die extraatjes die gedaan moeten worden. In de winter bij nachtvorst de autoruiten krabben, een vuilnisbak die buiten moet of een briefje wat geschreven moet worden voor de huishoudelijke hulp. Geen man die haar kan bijstaan met deze vaak typisch mannelijke klusjes. Soms is de serre of het terras wat viezig door de hondjes, wat dan al gestofzuigd en geschrobd is als ik opsta. Zijn zon en wind ons gunstig gezind om als natuurlijke drogers de was met open armen te ontvangen? Ja, dan wappert de was ook al vrolijk in het vroege ochtendgloren aan de waslijn. En indien nodig ligt mijn kleding ook al vernuftig klaar, rekening houdend met hoe ik ze het gemakkelijkst kan hanteren. En nu dan naar haar werk? Ja, nu wel.

Op het werk

Ze komt tegen kwart voor acht aan op haar werk, want de rit duurt maar tien minuten, en een zorgmanagerdag breekt aan, met natuurlijk het vaste reilen en zeilen, maar vooral ook vol specifieke werkzaamheden. Iedere dag is deels een avontuur. Nieuwe opnames van bewoners bijvoorbeeld, of juist het daarbij behorende afscheid met alles wat maar te maken heeft bij een overlijden. Families opvangen, te woord staan en troosten. Alles regelen met de uitvaartonderneming, artsen en schouwarts. Noem maar op. Het is een kleinschalige woonvorm voor twintig bewoners die aan dementie lijden, tot op het hoogste niveau verheven in kwaliteit van zorg en aandacht, zodat in het borgen van deze kwaliteit heel veel energie, liefde en tijd wordt gestoken. Te denken aan de frequente keuringen en het binnenhalen van keurmerken, evaluatie en functioneringsgesprekken en het frequent onophoudelijk monitoren van medewerkers. Zorgplannen en rapportages doornemen, wat niet goed is corrigeren en coachen, directieoverleg en intensief meewerken aan de zakelijke structuur, als ook contacten onderhouden met alle zakenpartners, leveranciers en partijen in de zorg.

Geen kantoorbaan

Een drukke kantoorbaan dus? Nee, niet specifiek alleen druk op kantoor, want ze is een belangrijke spil in het geheel ten aanzien van het geestelijk welzijn voor mensen die lijden aan Dementie. Gevoelsmatig met een groot talent om deze bewoners tot in de diepste diepten te begrijpen, en aan te voelen hoe ermee om te gaan in alle waardigheid die ze verdienen. De deur van haar kantoor wordt door bewoners gezien als die deur van de baas, of de deur van de arts, maar ook andere titels zijn haar aangedaan, zoals moeder, schoonmoeder en vriendin. Die personages maken haar tot een mini-mouse in een Disney-park, waarin steeds weer andere animators zitten, waarbij ze liefdevol en met gepaste humor al die rollen meelevend en belevingsgericht vervuld. Ze mogen aankloppen wanneer ze willen en zijn altijd welkom. En als ze even tijd heeft is ze ook graag met vlagen in de zorg. Daarbij is ze ook nog eens de oproepbare hoofdverpleegkundige. Ik heb met trots nog nooit iemand gezien die in volle overgave al deze rollen onuitputtelijk vervult, met een energie en verantwoordelijkheid wat werkelijk met geen bloemtaal is te omschrijven.

Theoretisch vrij

En als ze klaar is met haar werk, dan naar huis? Twee keer “nee”. Meestal moet ze onderweg nog naar een winkel, of wordt de achterbak vol papier, plastic en glas ergens geleegd, of staat de fysiotherapeut haar tweewekelijks op te wachten om het geteisterde lichaam de weldaad van een goede massage te gunnen. De tweede “nee”, omdat haar werk nooit klaar is en ook thuis doorgaat, vaak met niet gehaalde restanten van arbeid, telefoontjes en overleg. Soms ook bij-studie. Ze begroet mij en de hondjes, bakkie koffie en een peukje (op het werk rookt ze niet). Dan koken, al is het met de telefoon soms aan haar oor, toch heeft ze de ijzersterke discipline om dit koken te kunnen volhouden, behalve als een werkdag te ver uitloopt. Want ja, soms is ze pas om zeven à acht uur thuis. En dit van maandag tot en met donderdag, waar de vrijdag een theoretische vrije dag is, maar in de praktijk zich vaker ontpopt als een deelse thuiswerkdag. Op vrijdag liggen veel huishoudelijke taken te wachten onder het oog van een erg gedisciplineerd karakter, wat reinheid en opgeruimdheid hoog in een vaandel heeft. De zaterdag is de dag van een vaste routine; winkelen, naar het kerkhof en de kerk. Daarom heen aangebouwd met nog veel activiteiten, zoals bijvoorbeeld de niet te onderschatten tuin. Als ze weg gaat ga ik graag mee, en in het weekend hebben we samen wel nog ruimte voor gezamenlijk vertier. Nog niet genoemd hebbende de keren dat ze mij wast en verzorgd, tot in de puntjes uiteraard, wat geen haartje in mijn neus en oren overleven zal. Ingesmeerde huid met heerlijke crèmes. Nergens te lange nagels of haren. Nooit verwaste was. Ze verzet bergen werk waar velen alleen maar het topje van (willen?) zien. En als je wijst op die bergen vinden ze het uitzicht wel adembenemend mooi, maar begrijpen ze niet goed dat zij die bergen dag in en dag uit beklimmen moet. Of het wordt onderschat met vervelende vergelijkingen van andermans heuvels in het verleden. Deze blindheid en nonchalante egotripperij hebben door krassen op haar ziel veel onherstelbaar kapot gemaakt. Natuurlijk doe je alles onvoorwaardelijk, maar onvoorwaardelijkheid is niet bedoeld om onzichtbaarheid te tolereren

Nooit rust

Ik zou zo graag willen meehelpen, maar kan amper tot niets meer, tot gevolg het lijdzaam moeten toezien hoe ze het allemaal bolwerkt als zorgmanager, verpleegkundige, mantelzorgster, binnenhuisarchitect, tuinvrouw, schilder en huisvrouw. Het is wel grinniken als de dagen in de zomer met 30+ te heet worden om dit alles voort te zetten, wat de mens dwingt om rustiger aan te doen. Onze tuin met groot zwembad biedt net zo veel vertier als een zomers vakantieoord, echter hoor je haar wat later op zo een dag verzuchten; “bah, ik moet iets te doen hebben”. Als de zengende hitte verdreven wordt door de zucht van de koelere avondlucht, neemt ze met haar opgeluchte zucht beits en kwast ter hand en vreet vervend enkele vierkante meters hout weg, in een staat van (bezwete) Zen, omdat ze het ook graag doet. Een lege vuilnisbak is in een mum vol groen geplukt onkruid, en ja, de ziel heeft rust. Heel even dan, tot de volgende dag, want die dag is gewoon maagdelijk nieuw om ingevuld te worden vol activiteiten. Ik ken niemand, en kende ook nooit iemand….. Inclusief mijzelf, die dit kan volhouden op een manier zoals zij dat doet, waarvoor een diep respect. En uiteraard ook vaak mijn zorgen hierbij, mij afvragend of dit nog gezond is? Of dat het een trouwe sterke galopperende zorgmerrie betreft wat zich aan het doodrennen is?

Het paard en het schaap

Naast die schitterende merrie (haar Chinees sterrenbeeld is trouwens een paard) loopt een traag mak geslagen schaap (om het bij Chinese sterrenbeelden te houden). En ja, we bewandelen hierdoor deels onze eigen levenspaden. De merrie komt niet in haar energie vooruit door het schaap, en het schaap kan haar tempo weer niet bijbenen, ieder dus met diens eigen grenzen, die wij steeds weer van elkaar moeten leren accepteren. Dat is emotioneel voor ons samen een moeilijke puzzel, soms stormachtig, maar toch lukt het ergens om die stormen fier doch vermoeid te weerstaan. Dat is de mystiek van ‘het houden van.’ Dat is die ongrijpbare geesteslijm, die als een natuurkracht mensen tot een diepe innige band laat komen om van daaruit een eeuwig verbond van liefde te sluiten, wat schijnbaar alles overstijgt en alles overwint. Ook PSMA. De emotionele en mentale last is vervlochten door haar hierboven geschetste levenswandel, waarbij zij net zo goed onder het juk van PSMA gebukt gaat. De man met wie ze huwde transformeert meer en meer in een hulpbehoevend persoon, resterend in een vage schim van die zelfstandige bink van weleer. Dat is een zuur verlies, want des te meer je gehecht aan iemand bent, hoe groter het verlies. De keerzijde van de liefde dus. De kunst is van het leven te blijven genieten zonder dat de angst en gevoelens van verlies dit dempen kan. Dat doet ze uitstekend, genietend van alles en nog wat, zo ook van haar zingevend werk. Daarin is ze een ware overwinnaar. Ze vindt in de puinhopen van al het verlies nog altijd de verborgen schat van de lach, en daar ben ik dankbaar om, want alleen maar al het goeds voor haar.