Onderzoek familie Kies en aanverwante families

Herkomst Kies

Op 18 augustus 1811 werd iedereen in het Koninkrijk Holland door de regering van Napoleon Bonaparte opgeroepen om een achternaam te laten registreren bij het gemeentehuis. De naam Kies wordt in die periode een familienaam. Antje Feddes (o 1738 Beets - +1793 Harlingen) haar tweede huwelijk ( 03-12-1775 te Ooststellingwerf) met Berend Henders lijkt tot nu toe de meest aannemelijke bron voor het ontstaan van deze achternaam. Dit huwelijk bracht Antje en Berend in Harlingen. Tussen Harlingen en Franeker lag het Dorpje Kie, waar de achternaam Kiestra ontstond. -Stra- achter een plaatsnaam geeft aan waar ze leefden. Verder is er ook een Gerben Syberens uit Franeker, die in de akten ook vermeld wordt als Gerben van Kie. Zo ook zijn gezin. Antje Feddes 1ste man, Bartelt Tjalling, stierf al jong (o 1728- + 1771), en hun zoon Fedde Barteles ging later mee naar Harlingen en omgeving (aldaar ook overleden). Fedde Barteles huwde de tweede keer met Tjietske Wijtzes Klazes (o 1791 +1825), geboren en gestorven in Harlingen en omgeving. Een Grietje Klazes (o 1842) huwde in Harlingen een Fedde Dirks Kiestra ( o 1829), en kan aan Tjietske Wijzes Klazes verwant zijn. Er is echter geen bewezen link tussen de families Kiestra en Kies. Wat we wel weten is dat deze binnenschippersfamilie zich verplaatste naar Harlingen en omgeving. De binnenwateren naar Harlingen toe voer langs het Dorpje Kie, en een sluis (zijl) in Kiesterzijl. De schipper Gerben Feddes (geboren rond 1735-1740), een broer van Antje Feddes, kreeg meerdere kinderen, waarvan Fedde Germs (Kies) (Gerbens) ( o 1770 - +1847) de familienaam Kies aannam. De andere kinderen namen de familienaam Beijert (van waarschijnlijk de moeder Aukje Hinkes Beyert aan. Deze tak bleef in Haule, en later Haulerwijk. Om dit concept van herkomst van de naam Kies aan te scherpen is meer onderzoek nodig naar Berend Henders. Dit is tot nu toe nog niet voldoende gedaan, maar er is ook niks over hem te vinden.

content image

De totale stamboom Kies, inclusief uitbreidingen aangaande aangetrouwde families(parenteel), heeft bijna 1700 individuen. Dit per ID met woonplaats gerelateerde geboorte-, huwelijks- en overlijdens vermeldingen. Van de hierdoor verkregen 2500 vermeldingen, zijn er tegen de 700 (28%) binnen Ooststellingwerf. Onder Ooststellingwerf als Gemeente zijn 202 vermeldingen, Haulerwijk359, Oosterwolde 12, Appelscha 76, Donkerbroek 24 en Haule 36. Verder nog verspreidde meldingen in dat gebied, ongeveer 700 vermeldingen. Voor 1850 speelde het leven van de familie Kies zich voor zelfs 60 % af in Ooststellingwerf, voornamelijk in Haulerwijk. Smallingerland heeft ongeveer 100 meldingen, vooral van voor de Haulerwijk periode, in Boornbergum. Later trokken er ook veel naar Emmen en omgeving (ongeveer 150 meldingen). Limburg trok de familie nooit zo, met anno 2019 nog maar 7 naamgenoten. Amsterdam en omgeving heeft ook tientallen vermeldingen, voornamelijk omdat Franciscus Kies en Elisabeth Bekelaar zich daar begin de twintigste eeuw vestigden. Het is door de nieuwe AVG wet sedert 2019 moeilijk te achterhalen hoe veel mannen uit de stamboom op vandaag nog de naam Kies kunnen voortzetten. Naar ruwe schatting dertig mannen. Door versoepelijking bij het aannemen van achternamen, kunnen uiteraard ook vrouwen de achternaam tegenwoordig aanhouden en aan het nageslacht doorgeven.

Ten noorden van waar nu Haulerwijk ligt waren eeuwen lang onontgonnen veenhebieden . Het was woest en onherbergzaam. Ooststellingwerf bestond wel, echter uit maar enkele plaatsen zoals Oldeberkoop (1228), Donkerbroek (1400) en Haule (1600). De veenexploitatie naar deze gebieden ontstond rond 1718 vanuit Drachten en omgeving waar Fedde Tjeerds (vader van Antje en Gerben) opgroeide. Vanaf 1718 werd de vaart vanuit Drachten, via Ureterp , Wijnjewoude en Bakkeveen doorgetrokken tot het tegenwoordige Waskemeer. Het trok door de werkgelegenheid veel mensen aan om zich zuidelijker te verplaatsen, zo ook Gerben Feddes Kies (1740). Er moet turf gestoken en vervoerd worden, en er zijn tal van Binnenschippers in de familie Kies.

Door onder andere schrijffouten zijn Fedde Tjeerds zijn documenten moeilijk te achterhalen geweest, maar Gerben Feddes is niet gedocumenteerd bewezen zijn zoon. Geen een Fedde (80 Feddes) in heel Smallingerland kreeg tussen 1650 en 1750 een zoon met de naam Gerben. Misschien gaat het daarom om een geadopteerd kind. Wel kreeg Fedde Tjeerds een zoon, Tjeerd Feddes, in 1735. Verder is van deze Tjeerd niks bekend via akten, en heel misschien is deze Tjeerd zich Geert of Gerben gaan noemen, met tot gevolg Gerben Feddes in latere aktes. Een oom van Fedde Tjeerds schreef zich wel Gerben.

Door Aukje Hinkes Beyert namen haar kinderen, op Fedde Germs Kies na, haar familienaam aan, en is het nageslacht van Beyert synoniem aan die van Kies

Antje Feddes, dochter van Fedde Tjeerds , geboren in 1738, huwt Bartel Tjallings en later Berend Henders. Haar zoon Fedde Barteles, en een dochter uit dat later huwelijk, Tietje Berends, nemen de familienaam Kies aan.

1260 is met de Geboorte van Sijbrant (Zijbrant) Reynarda (in Stavoren) de oudste vermelding van een voorouder binnen het parenteel Kies.